Historia naszej Fraterni

FRATERNIA

ŚW. JACKA ODROWĄŻA

W TARNOBRZEGU

Antiqua, quae nunc sunt, fuérunt olim nova.

Fraternia św. Jacka Odrowąża w Tarnobrzegu ma długą i bogatą historię. Według najstarszych zachowanych zapisów jej początki sięgają przełomu XIX i XX w. Z powodu częściowego braku dokumentów w archiwum za datę erygowania Fraterni umownie przyjęto 1910 rok. Wówczas nazwa Fraterni brzmiała: III Zakon św. Dominika w Dzikowie (Dzików - obecnie część Tarnobrzega). Życie dominikanów świeckich biegło cicho i spokojnie pomimo wielkiej zawieruchy I wojny światowej i odzyskania przez Polskę niepodległości po 123 latach rozbiorowej niewoli.

Poniżej jeden z najstarszych dokumentów - świadectwo profesji wieczystej.

    Z kolejnego okresu wojennego (lata 1939 - 1945) nie zachowały się albo nie były prowadzone żadne dokumenty lub notatki. Nie wiadomo też, czy Fraternia w tym trudnym czasie prowadziła jakąkolwiek działalność. Dopiero w 1946 roku oficjalnie wznowiono prowadzenie dokumentacji, z której możemy odczytać dalszą historię Zakonu Dominikanów Świeckich w Tarnobrzegu. Kandydatami na świeckich dominikanów byli wówczas mieszkańcy miasta, okolicznych wsi i nieodległych miasteczek (np. Mokrzyszowa, Mielca, Nowej Dęby, Padwi, Skopania i Baranowa Sandomierskiego) o różnym wykształceniu i stanie społecznym.
   Założycielem naszej Fraterni był prawdopodobnie o. Bruno Janiszewski OP. Od tego czasu Fraternia miała łącznie 18 dyrektorów (obecnie zwanych asystentami zakonnymi). Z inicjatywy jednego z nich, o. Filipa Mituły OP powstały we Fraterni sekcje: liturgiczna, misyjna, dogmatyczna i charytatywna. W ramach pracy tych sekcji troszczono się o ubogich, chorych. Na zebraniach poruszano tematy związane z charyzmatem i dziełami wielkich świętych dominikańskich - św. Tomasza z Akwinu i św. Katarzyny Sieneńskiej. Wspomagano dzieła misyjne poprzez zbiórki pieniężne. Tercjarze gromadzili się też w sobotnie wieczory by odmawiać nieszpory. Warto podkreślić nawiązaną wówczas ścisłą i owocną współpracę z braćmi i ojcami z I Zakonu zamieszkującymi tarnobrzeski klasztor. Nie tylko pracowano wspólnie nad dziełami duszpasterskimi, ale też świętowano z okazji Bożego Narodzenia lub Wielkanocy i razem odmawiano wybrane części liturgii godzin. W drugiej połowie XX w. asystentem fraterni o najdłuższym stażu był o. Filip Mituła OP. Funkcję tę pełnił z przerwami od 1969 do 2013 roku. Gdy w latach siedemdziesiątych o. Filip podjął się prowadzenia naszej wspólnoty, doświadczyła ona dynamicznego wzrostu. Fraternia liczyła wówczas około 40 kandydatów, postulantów, profesów czasowych i wieczystych. Warto nadmienić, iż od udokumentowanego początku istnienia Fraterni do 2014 r. zmarło 175 sióstr i braci, którzy złożyli przyrzeczenia wieczyste, co daje pewne wyobrażenie o znacznej liczbie tarnobrzeskich tercjarzy w przeszłości.
    Fraternia często podróżowała na własne rekolekcje do Sandomierza i Wielowsi oraz rekolekcje prowincjalne. Siostry i bracia pielgrzymowali do świętych miejsc w Polsce, aby po powrocie dzielić się z pozostałymi tercjarzami wrażeniami i doświadczeniami duchowymi. W tym czasie przełożonymi były kolejno: s. Maria Kiliańska OPs i s. Hiacynta Żminda OPs.
   Niestety zaawansowany wiek tercjarzy, choroby i w ostateczności śmierć wielu z nich przy jednoczesnym wysychaniu źródła powołań przyczyniły się do stopniowego ubywania świeckich zakonników w Tarnobrzegu. Kryzys powołań był na tyle poważny, iż wydawało się, że Fraternia umiera. Odpowiedzialność za niepewną przyszłość wspólnoty wziął na swoje barki brat Jacek Aleksander Urbański OPs. Jako przełożony nie ustawał w zachęcaniu malejącej liczby tercjarzy do modlitwy, wyrzeczeń i dzieł pokutnych w intencji licznych i świętych powołań. Dzięki łasce Bożej, wyjednanej za wstawiennictwem naszego patrona - św. Jacka Odrowąża i patronki wszystkich tercjarzy dominikańskich - św. Katarzyny ze Sieny - doktora Kościoła Powszechnego, a także opiece Najświętszej Maryi Panny, która króluje w naszej parafii w cudami słynącym obrazie Pani Dzikowskiej, wspólnota nie tylko trwa nadal, ale ma się coraz lepiej.
     Po długim czasie braku powołań i stopniowym wymieraniu w pierwszej dekadzie XXI w. wstąpiła do Fraterni trójka młodych kandydatów. Jeden z nich był mistrzem nowicjatu i został w 2013 r. przełożonym świeckiej gałęzi Zakonu Kaznodziejskiego w Tarnobrzegu. Obecnie coraz częściej i liczniej pojawiają się nowi, zróżnicowani wiekiem kandydaci, którzy są głęboko przejęci apostolskim duchem św. Ojca Dominika. Uczestniczą regularnie w spotkaniach i ochoczo pracują nad pogłębieniem swojego życia chrześcijańskiego w duchu dominikańskim. W bieżącym roku reaktywowano sekcje: liturgiczną, charytatywną (która również dba o dzieła misyjne) i dogmatyczną.
   Nasza odradzająca się wspólnota przeżywała ostatnio trzy niecodzienne wydarzenia. Pierwszym z nich było spotkanie z o. Bruno Cadore OP - generałem Zakonu Kaznodziejskiego podczas jego wizyty w tarnobrzeskim klasztorze w 2012 roku. Kolejnym - rekolekcje wielkopostne (28 - 29 marca 2014 r.) Rady Prowincji dominikanów świeckich na czele z przełożoną prowincjalną - s. Małgorzatą Mazur OPs i promotorem - o. Dariuszem Kantypowiczem OP, w których brali udział członkowie Rady oraz tarnobrzescy tercjarze. Triadę doniosłych wydarzeń uwieńczyła peregrynacja ikony św. Dominika od powołań do III Zakonu, która gościła u nas z soboty na niedzielę 29 - 30 marca 2014 roku.
Spotykamy się regularnie dwa razy w miesiącu w otrzymanej niedawno od przeora tarnobrzeskiego klasztoru OO. Dominikanów na stałe salce w budynku klasztornym. W pierwszą sobotę miesiąca uczestniczymy w Mszy Świętej w Kościele Męki Pańskiej, a w trzecią sobotę - w spotkaniu formacyjnym. Dzięki inicjatywie obecnego asystenta naszej Fraterni - o. Wojciecha Ożoga OP, spotkanie to jest poprzedzone nabożeństwem do św. Dominika z prośbą o potomstwo dla bezdzietnych małżeństw sakramentalnych.
Ufamy, że święci patronowie dominikańscy i nasi zmarli poprzednicy w Zakonie przez orędownictwo u Bożego Tronu prowadzą nas bezpiecznie w kolejnym stuleciu istnienia naszej Fraterni.